Evrenin en derin sırları artık dev teleskoplarla izlenmiyor; Michigan Eyalet Üniversitesi laboratuvarlarında bizzat baştan yaratılıyor. Artemis Tsantiri liderliğindeki ekip, süpernova patlamalarının kalbinde gerçekleşen o nadir reaksiyonu Dünya yüzeyinde kopyalamayı başardı. Sonuç: Kozmik bir ayna.
Demir ötesi ağır elementlerin çoğu nötron yakalayarak oluşur. Ancak selenyum-74 gibi p-çekirdekleri bu evrensel kurala asla uymaz. Onlar, yıldızların ölüm çığlığı olan yoğun gama ışınlarıyla şekillenir. Araştırmacılar nadir bir izotop ışını kullanarak arsenik-73 atomunun bir protonu yakalayıp selenyum-74 formuna dönüştüğü anı ilk kez kaydetti. Böylece süpernova fırınlarındaki kaosu anlamak için kritik bir eşik aşıldı.
Elde edilen ölçümler, evrendeki element üretim modellerindeki hata payını tam yarı yarıya düşürdü. Yine de doğanın matematiği hala insanlığın teorilerinden bir adım önde gidiyor. Yıldızların ölümünü laboratuvarlara sığdırmak, sadece kozmik mekanizmaları nasıl kavradığımızı değil, maddeyi en temelinden nasıl baştan yazabileceğimizi kanıtlıyor. Gelecek, yıldız tozunu okuyup onu manipüle edenlerin elinde şekillenecek.
KAYNAK: sciencedaily.com