CERN’in Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’ndaki ALICE deneyinde çalışan fizikçiler, atom çekirdeğindeki gluonların davranışını protonun yaklaşık dörtte biri büyüklüğündeki ölçeklerde ölçmeyi başardı. Physical Review Letters dergisinde yayımlanan çalışmada araştırmacılar, en küçük uzamsal ölçeklerde J/ψ parçacığı üretiminde standart modellerin öngörmediği belirgin bir baskılanma tespit etti.
Kansas Üniversitesi ve Prag Çek Teknik Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen araştırmada, LHC’nin 2. Çalışma Dönemi'nde doğrudan çarpışmadan birbirinin yakınından geçen kurşun çekirdeklerinin verileri incelendi. Foton-çekirdek enerjileri 20 ila 633 milyar elektronvolt arasında değişen tutarsız J/ψ fotonükleer üretimini izleyen ekip; 0,6, 0,3 ve 0,2 femtometre çözünürlüklerde gluon yoğunluğundaki yerel değişimleri haritalandırdı.
Elde edilen üç standart sapma düzeyindeki istatistiksel baskılanma, geçmiş ölçümleri açıklayan geleneksel çekirdek gölgelemesi yaklaşımının yetersiz kaldığını gösteriyor. Araştırmacılar, gözlemlenen tablonun kuantum renk dinamiği teorisinin öngördüğü ve aşırı yoğunlaşan gluonların birbiriyle güçlü etkileşime girerek sayısını sınırladığı gluon doygunluğu olgusuyla uyumlu olduğunu belirtiyor.
KAYNAK: sciencedaily.com