CERN ve uluslararası bir araştırma ekibi, evrenin ilk mikrosaniyelerindeki koşulları simüle eden kuark-gluon plazmasını oksijen ve neon gibi çok daha hafif atom çekirdeklerini çarpıştırarak üretmeyi başardı. Physical Review Letters dergisinde yayımlanan çalışma, ilkel maddenin çok daha küçük ölçekli çarpışmalarla da ortaya çıkabildiğini gösterdi.
Büyük Patlama'nın hemen ardından oluşan ve atomların yapı taşları olan kuark ile gluonların serbestçe dolaştığı bu sıcak çorba, geçmişte genellikle kurşun gibi ağır elementlerle yeniden üretiliyordu. Yeni deneyde kullanılan oksijen-16 ve neon-20 atomları, kurşunun onda birinden daha hafif olmasına karşın maddenin bir sıvı damlası gibi toplu halde genişlediği koşulları sağladı.
Niels Bohr Enstitüsü araştırmacısı You Zhou, atom çekirdeği boyutunun sınırlarını zorlayarak maddenin bu aşırı duruma geçişi için gereken temel şartları netleştirdiklerini açıkladı. Bilim insanları, gözlemlenen akışkan davranışının evrenin ilk anlarındaki plazmanın günümüzdeki madde formlarına nasıl evrildiğini anlamaya katkı sunacağını belirtti.
KAYNAK: wired.com