Uzay boşluğunda sessizce süzülen bir uydu, içinde bir termonükleer silah saklıyor olabilir. 1967 Dış Uzay Anlaşması yörüngeye kitle imha silahı yerleştirmeyi yasaklasa da, ülkelerin kurallara uyup uymadığını denetleyecek bir mekanizma bulunmuyordu. MIT araştırmacısı Areg Danagoulian, denetim krizini ayakkabı kutusu boyutunda bir cihazla çözüyor.
Sistemin çalışma prensibi doğrudan kozmik radyasyona dayanıyor. Van Allen kuşaklarındaki yüksek enerjili protonlar, yörüngedeki cisimlere sürekli çarpar. Hedefte bir nükleer silah varsa, protonlar uranyum bileşenleriyle etkileşime girerek karanlıkta parlayan bir fener gibi kendine has bir nötron sinyali yayar. Dokuz üniteli CubeSat, hedefin 4 kilometre yakınında bir hafta kalarak %99 doğruluk oranıyla emisyonları yakalıyor.
Yörüngede yaşanacak bir patlamanın yayacağı elektromanyetik darbe, küresel iletişim ve navigasyon ağlarını anında çökertebilir. Tasarlanan dedektörler, uluslararası yasakları kağıt üzerinde kalmaktan kurtarıp somut bir denetim mekanizmasına dönüştürüyor. İnsanlık kendi yarattığı tehditleri uzayın karanlığında yine bilimin gücüyle bertaraf edecek.
KAYNAK: nature.com