Kara delikleri her şeyi yutan karanlık kuyular sanıyorduk; oysa milyarlarca süpernovaya denk enerjiyle evrene gaz püskürtüyorlar. Dünya'dan 3,4 milyar ışık yılı uzaktaki H1821+643 kuasarından kopan yıkım dalgası, 300.000 ışık yılı uzağa ulaşıyor. Matematik yalan söylemiyor.
Satoshi Yamada öncülüğündeki Tohoku Üniversitesi ekibi, XRISM uydusuyla demir iyonlarının hareketini izledi. Kara deliğin etrafındaki gazın sabit durmak yerine türbülansla etrafa dağıldığı anlaşıldı. Merkezdeki kütle, kozmik denizde fırtınalar koparan pervane gibi çalışıyor. Çıkan rüzgarlar galaksinin sınırlarını aşıyor.
Keşif, madde ve elementlerin uzayın dört bir yanına nasıl taşındığını haritalamak adına bilim dünyasına eşik atlatıyor. Rüzgarların taşıdığı enerji, galaksilerin çok ötesindeki boşluğu doğrudan şekillendiriyor. Gökyüzüne baktığımızda artık yutan bir hiçlik yerine; evreni sürekli yoğuran, parçalayan ve yeniden dağıtan fiziksel bir mekanizma görüyoruz.
KAYNAK: phys.org